คูมือประกอบวิธีการใชโปรแกรมจัดการ “ดัชนีชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดลอมป 2550-2560” โปรแกรมนี้มีหนาที่หลักอยู 2 ประการคือ - จัดทํารายงานแสดงคาความรุนแรงของปญหาแตละดานในพื้นที่ๆทําการเลือกศึกษา - จัดเก็บขอมูลตัวชี้วัดสถานการณทรัพยากรธรรมชาติดานตางๆในพื้นที่รับผิดชอบ การจัดทํารายงานแสดงคาความรุนแรงของปญหาแตละดาน ในพื้นที่ๆ ทําการเลือกศึกษา 1. สวนประกอบของโปรแกรมจัดการ “ดัชนีชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดลอม 2550-2560” มีดังนี้ จากหนาแรกของระบบหลังจากที่ไดระบุ URL หรือ Internet Address เรียบรอยแลวจะไดหนาตาง ของโปรแกรมที่พัฒนาแลวดังรูปที่ 1
รูปที่ 2 รูปที่ 3 ซึ่งจากรูปที่ 1 จะประกอบไปดวยสวนประกอบมากมายโดยปุมคําสั่งการใชงานสวนใหญจะอยู แถบดานซายและดานบนซึ่งแถบดานซายจะประกอบไปดวย - สวนของการ “เลือกพื้นที่ที่สนใจ” ในการแสดงรายงานผลดัชนีชี้วัดคุณภาพ สิ่งแวดลอมซึ่งเปนสวนสําหรับผูใชทั่วไปดังรูปที่ 2
- สวนของ “วิธีการใชโปรแกรม” จะเปนการแสดงคูมือประกอบวิธีการใช โปรแกรมจัดการ “ดัชนีชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดลอมป 2550-2560” - สวนของ “คูมือระดับตัวชี้วัด” จะเปนการแสดงคูมือระดับตัวชี้วัดใชเพื่ออธิบาย ความหมายในระดับความรุนแรงตางๆของตัวชี้วัดคุณภาพสิ่งแวดลอม - สวน “ติดตอเรา” จะเปนการแสดงขอมูลของผูที่เกี่ยวของกับโปรแกรมและ สามารถติดตอไปยังผูที่เกี่ยวของไดโดยการสงจดหมายทางอิเล็กทรอนิกสซึ่งจะถูกแสดงในสวน ของ “หนาตางหลัก” หนาแรกนี้เทานั้นดังรูปที่ 3 รูปที่ 4 ในแถบชุดคําสั่งดานบนจะประกอบไปดวยสวนตางๆดังนี้ - “ขอมูลเกี่ยวกับโปรแกรม” เปนการแสดงถึงขอมูลตางๆเกี่ยวกับโปรแกรมนี้ซึ่ง จะถูกแสดงในสวนของ “หนาตางหลัก” หนาแรกนี้เทานั้นซึ่งถูกแสดงดังรูปที่ 2 เชนเดียวกัน - “กิจกรรมดําเนินการ” เปนการแสดงถึงขั้นตอนกิจกรรมดําเนินการตางๆซึ่งจะถูก แสดงในสวนของ “หนาตางหลัก” หนาแรกนี้เทานั้นดังรูปที่ 4 - “เจาหนาที่เขาสูระบบ” เปนคําสั่งเฉพาะสําหรับผูที่มีหนาที่รับผิดชอบเกี่ยวของกับ การนําขอมูลเขาเทานั้น
2. วิธีการใชงาน (ในสวนการจัดทํารายงานในพื้นที่ที่สนใจ) 1) ใหเลือกพื้นที่ที่สนใจศึกษาดังรูปที่ 5 รูปที่ 5 ในรูปคือเลือกพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจังหวัดอุบลราชธานีอําเภอสิรินธรตําบลชองเม็ก แลวเลือกหมูบานที่ 04 ทุงหนองบัวในการศึกษาและใหเลือกปุมคําสั่ง GO ดานหลังระดับพื้นที่ที่ จะศึกษาถาเลือก GO ดานหลังหมูที่ 04 ทุงหนองบัวจะไดผลดังรูปที่6 รูปที่ 6
จากรูปที่ 6 เปนผลรายงานที่ไดจากการศึกษาของพื้นที่ดังกลาว 2) ในกรณีที่เราตองการศึกษาหรือทํารายงานในสวนของระดับพื้นที่ตําบล เราสามารถเลือกกดปุมคําสั่ง GO ดานหลังตําบลที่เราตองการไดตามรูปที่ 5 ซึ่งจะไดผลดังรูปที่ 7 รูปที่ 7 จากรูปที่ 7 เปนขอมูลของป 2552 ซึ่งยังไมมีการนําเขาขอมูลดังกลาวลงไปในระบบโปรแกรม ขอมูลตางๆจึงถูกแสดงเปนวางเปลา 3) จากขั้นตอนที่ 2) ใหกดเปลี่ยนปขอมูลเปนป 2550 โดยใหกดปุมดานซายบน (<<) ซึ่ง จะทําใหไดผลดังรูปที่ 8
รูปที่ 8 จะทําใหไดผลดังรูปกลาวคือจะมีรายงานสรุปโดยใหรายละเอียดในสวนของพื้นที่ที่กําลังสนใจ ศึกษาและระดับความรุนแรงของปญหาแตละดานโดยจะแบงออกเปน 6 ระดับกลาวคือมากที่สุด มากปานกลางนอยนอยที่สุดและสุดทายคือไมเขาขาย รายงานขอมูลดังกลาวสามารถแสดงถึงจํานวนหมูบานที่ไดใหขอมูลมาแลวจากจํานวน หมูบานทั้งหมดในตําบลชองเม็กดวย ตัวเลขที่แสดงในระดับความสําคัญจะแสดงเปนคารอยละกับจํานวนตัวอยางเชน ทรัพยากรประมงธรรมชาติในสวนของการลดลงของจํานวนครัวเรือนประมงในตําบลชองเม็กมี การระบุวาประสบปญหาในระดับรุนแรงมากที่สุด 1 หมูบานจากทั้งหมด 6 หมูบานที่ตอบดังนั้น จึงคิดเปนรอยละ 16.67 หรือ 16.67% 4) ถาตองการเปรียบเทียบขอมูลรายป ใหผูศึกษาสนใจกดปุมเปรียบเทียบขอมูล 50-60 ซึ่งจะไดผลดังรูปที่ 9
รูปที่ 9 เนื่องจากมีขอมูลเพียงแคปเดียวเพราะฉะนั้นตัวเลขที่แสดงถึงระดับความรุนแรงในปอื่นจึงไมถูก แสดงคาตัวเลขที่แสดงเปน “คาเฉลี่ยของระดับความรุนแรงของปญหาแตละดาน” โดยตัวเลขใน วงเล็บเปนจํานวนหมูบานที่ใหขอมูลมาแลว ในการเปรียบเทียบขอมูลรายปเราสามารถเปรียบเทียบในลักษณะของรูปกราฟไดสังเกต จากรูปที่ 9 จะมีไอคอนรูปกราฟเล็กๆอยูหลังรายขอตัวชี้วัดผูศึกษาสนใจสามารถกดเพื่อใหแสดง กราฟไดดังรูปที่ 10
รูปที่ 10
5) การเปลี่ยนรูปแบบของขอมูลเพื่อนํามาใช
เราสามารถนําเอาขอมูลที่อยูในโปรแกรมฯนี้มาใชไดในรูปแบบของขอมูลประเภท Spreadsheet
หรือในแบบ MS-Excel โดยใหกดปุม “Export File” ซึ่งอยูในคําสั่งดานบนจากรูปที่ 10 ซึ่งจะได หนาตางที่แสดงขึ้นมาดังรูปที่ 11
รูปที่ 11
6) การพิมพรายงาน
โดยการกดปุม “พิมพขอมูล” ซึ่งอยูในกลุมคําสั่งดานบนตามรูปที่ 11 แลวจะมีหนาตางที่ใชในการ ควบคุมเครื่องพิมพแสดงขึ้นมาใหทําการเลือกเครื่องพิมพแลวเลือก “พิมพ” หรือ “Print” ดังรูปที่
12
การจัดเก็บขอมูลตัวชี้วัดสถานการณทรัพยากรธรรมชาติดานตางๆ ในพื้นที่รับผิดชอบ 1. ใหทําการลงทะเบียนผูมีหนานําเขาและแกไขขอมูลโดยใหใส “ชื่อผูใช” และ “รหัสผาน” ซึ่งจะเปนขอมูลเฉพาะผูที่เกี่ยวของกับการทําหนาที่นําเขาและแกไขขอมูลในพื้นที่ที่รับผิดชอบ เทานั้นโดยใหผูรับผิดชอบในระดับตําบลจะไดรับรหัส “ชื่อผูใช” และ “รหัสผาน” 1 ตําบล 1 รหัส รูปที่ 13 โดยการใส “ชื่อผูใช” และ “รหัสผาน” นั้นใหใสในพื้นที่ที่ระบุวา “สําหรับผูมีหนาที่นําเขาและ แกไขขอมูลดังรูปที่ 13 หลังจากใสขอมูลรหัสผานเรียบรอยแลวผูที่ไดรับสิทธิผานในตําบลใดๆก็ ตามจะตองรับผิดชอบตอการนําเขาขอมูลทุกๆหมูบานที่อยูในตําบลนั้นๆ 2. หลังจากผานขั้นตอนการใส “ชื่อผูใช” และ “รหัสผาน” เรียบรอยแลวจะสังเกตเห็นใน บริเวณมุมดานซายบนจะมีการแสดงถึงพื้นที่ที่มีสิทธิในการนําเขาและแกไขขอมูลในตัวอยางในรูป ที่ 14 ซึ่งจะเปนพื้นที่ในจังหวัดอุบลราชธานีอําเภอสิรินธรตําบลชองเม็กโดยผูที่เกี่ยวของจะมี หนาที่ในการนําขอมูลเขาหรือแกไขขอมูลในทุกๆหมูบานที่อยูในตําบลชองเม็ก
รูปที่ 14 ในบริเวณหนาตางแสดงผลนั้นจะมีการแสดงขอมูลดัชนีชี้วัดทรัพยากรสิ่งแวดลอมในดานตางๆอยู โดยจะระบุปที่ทําการบันทึกขอมูลดวยแตระบบนี้จะทําการบันทึกขอมูลไดโดยเริ่มตั้งแตป 2550 จนถึงป 2560 แตตัวระบบนี้จะแสดงปมาตรฐานในป 2552 เพราะฉะนั้นถาผูที่เกี่ยวของตองการ ทํางานในสวนของปกอนหนาใหเลือกไปที่ลูกศรดานซายของป 2552 แลวกดเลือกระบบจะทําการ แสดงขอมูลของป 2550 แทน (ระบบจะทําการบันทึกจัดเก็บขอมูลทุกๆ 2 ป)
รูปที่ 15 จากรูปที่ 15 จะสังเกตไดวาในพื้นที่เดียวกันกับรูปที่ 14 คือบริเวณตําบลชองเม็กอําเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานีนั้นในป 2552 จะไมมีการบันทึกขอมูลใดๆลงไป (สังเกตจากเครื่องหมาย “กากบาท”8) แตในป 2550 มีการบันทึกขอมูลลงไปจํานวน 6 หมูบาน (สังเกตจากเครื่องหมาย “ถูก” 9) 3. ในกรณีที่มีการบันทึกขอมูลในพื้นที่ใดๆแลวในบริเวณหนาตางแสดงผลจะแสดงเปน เครื่องหมายถูก 9 เปนการบงบอกวาในพื้นที่นั้นๆในปดังกลาวไดมีการบันทึกขอมูลดัชนีตัวชี้วัด ทรัพยากรในหมวดที่ไดแสดงไวแลวแตถาเปนเครื่องหมายกากบาท 8 หมายความวายังไมเคยมี การบันทึกขอมูลในชวงเวลานั้นๆในพื้นที่นั้นๆในหมวดตัวชี้วัดดังกลาวมากอนจากรูปที่ 15 ถาผู บันทึกขอมูลตองการบันทึกหรือนําเขาขอมูลลงไปในสวนใดก็ตาม
รูปที่ 16
- ใหกดเลือกที่เครื่องหมาย “ถูก 9” ในกรณีเปนการแกไขหรือปรับปรุงขอมูลที่มี อยูแลวซึ่งจะไดหนาตางที่แสดงในรูปที่ 16 ซึ่งจะปรากฏปุมที่เปนคําสั่งเพื่อใชในการแกไขขอมูล แสดงอยูบนมุมดานขวา
- หรือกดเลือกที่เครื่องหมาย “ผิด 8” ในกรณีที่เปนการบันทึกหรือนําเขาขอมูลใหม ซึ่งจะไดหนาตางแสดงขอมูลดังรูปที่ 17 ซึ่งเปนหนาตางสําหรับใหระบุหรือบันทึกขอมูลเขาไปใน ระบบและหลังจากเลือกคําตอบที่เหมาะสมที่สุดและครบทุกขอแลวจะตองทําการบันทึกขอมูล โดยกดเลือกที่ปุมดานลางของหนาตางนี้ดวยเพื่อเปนการนําเขาขอมูลที่สมบูรณ รูปที่ 18 หลังจากทําการบันทึกขอมูลครบที่หมวดหมูทุกพื้นที่รับผิดชอบแลวผูรับผิดชอบตองออกจาก ระบบใหถูกตองดวยจากรูปที่ 18 จะสังเกตเห็นปุมสําหรับใหกดเลือกออกจากระบบซึ่งอยูบน มุมซายโดยระบุวา “ออกจากระบบ”