แนวคิดและความเปนมาของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ การบริหารจัดการบานเมืองที่ดีเปนหลักการบริหารที่ไดรับการตราขึ้นเปนกฎหมาย ดังที่ปรากฏใน พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผนดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 มาตรา 3/1 และตอมาไดมีการออก พระราชกฤษฎีกาวาดวยหลักเกณฑและวิธีการบริหารจัดการบานเมืองที่ดีพ.ศ. 2546 เพื่อใหมีแนวทางการปฏิบัติที่ เปนรูปธรรมชัดเจนมากยิ่งขึ้น โดยกําหนดเปาหมายของการบริหารกิจการบานเมืองที่ดีวาใหเปนไปเพื่อประโยชน สุขของประชาชนเกิดผลสัมฤทธิ์ตอภารกิจของรัฐ มีประสิทธิภาพและเกิดความคุมคาในเชิงภารกิจของรัฐ ลดขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เกินความจําเปนของประชาชนไดรับการอํานวยความสะดวกและไดรับการตอบสนอง ความตองการรวมทั้งมีการประเมินผลการปฏิบัติงานอยางสม่ําเสมอ ยุทธศาสตรการพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ.2546-2550)กําหนดใหมีการปรับเปลี่ยนกระบวนการและ วิธีการทํางานเพื่อยกระดับขีดความสามารถและมาตรฐานการทํางานของหนวยงานราชการใหอยูในระดับสูง เทียบเทามาตรฐานสากลโดยยึดหลักการบริหารจัดการบานเมืองที่ดี การบริหารราชการใหบรรลุเปาหมายดังกลาว จําเปนตองมีเกณฑการประเมินกระบวนการทํางานและผล การปฏิบัติงานที่เปนที่ยอมรับกันทั่วไป จึงไดนําแนวคิดและโครงสรางของรางวัลคุณภาพของประเทศ สหรัฐอเมริกา The Malcolm Baldrige National Quality Award และรางวัลคุณภาพแหงชาติของประเทศไทย
(Thailand Quality Award : TQA) ซึ่งมีพื้นฐานทางดานเทคนิคและกระบวนการเชนเดียวกับรางวัลคุณภาพแหงชาติ ของประเทศสหรัฐอเมริกา มาปรับใชใหสอดคลองกับบริบทของราชการไทยและสอดคลองกับวิธีการปฏิบัติ ราชการตามพระราชกฤษฎีกาวาดวยหลักเกณฑและวิธีการบริหารกิจการบานเมืองที่ดีพ.ศ. 2546
สํานักงานก.พ.ร. ไดสงเสริมใหมีการพัฒนาระบบราชการมาอยางตอเนื่องเพื่อใหหนวยงานภาครัฐมีการ ปรับปรุงการทํางานยกระดับการบริหารจัดการโดยนําเทคนิคและเครื่องมือบริหารจัดการสมัยใหมมาใชเชนการ ลดขั้นตอนและระยะเวลาการปฏิบัติราชการการประเมินผลการปฏิบัติราชการการจัดทําขอเสนอการเปลี่ยนแปลง
(Blueprint for Change) เปนตนอยางไรก็ดีเพื่อใหเกิดความยั่งยืนของระบบการยกระดับคุณภาพมาตรฐานของ หนวยงานภาครัฐ และเปนการรองรับการพัฒนาระบบราชการในขั้นตอไป สํานักงานก.พ.ร.จึงไดเสนอ คณะรัฐมนตรีเห็นชอบเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2548 ในการนําเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐมาเปน เครื่องมือในการดําเนินการ นอกจากนี้มติคณะรัฐมนตรีในการประชุมเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2551 เห็นชอบแผนยุทธศาสตรการ พัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ.2551-พ.ศ.2555) ซึ่งในแผนยุทธศาสตรดังกลาวประเด็นยุทธศาสตรที่ 3 วาดวยการ มุงสูการเปนองคการที่มีขีดสมรรถนะสูง บุคลากรมีความพรอมและความสามารถในการเรียนรูคิดริเริ่ม เปลี่ยนแปลงและปรับตัวไดอยางเหมาะสมตอสถานการณตางๆโดยสํานักงานก.พ.ร.ไดกําหนดระดับความสําเร็จ ของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐเปนตัวชี้วัดเลือกในคํารับรองการปฏิบัติราชการของสวนราชการ
การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ
(PMQA)
ตั้งแตปงบประมาณพ.ศ.2549 และกําหนดเปนตัวชี้วัดบังคับตั้งแตปงบประมาณพ.ศ.2550 ในปงบประมาณพ.ศ. 2552-2554 สํานักงานก.พ.ร.ไดปรับเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐเปนเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการ ภาครัฐระดับพื้นฐาน 7 หมวดโดยไดวางแนวทางการดําเนินการ (Roadmap) ไวเปนขั้นตอนตั้งแตปงบประมาณ พ.ศ.2552 เพื่อใหแตละสวนราชการดําเนินการพัฒนาองคการใหผานเกณฑระดับพื้นฐานปละ 2 หมวด จนครบทั้ง 6 หมวดในป 2554 และไดกําหนดเปาหมายของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐภายในปงบประมาณ พ.ศ.2555 คือระดับความสําเร็จของสวนราชการและหนวยงานของรัฐในการปรับปรุงและยกระดับคุณภาพการ บริหารงานตามแผนพัฒนาองคการไมนอยกวารอยละ 80 โดยเฉลี่ย วัตถุประสงคของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ
•
เพื่อยกระดับคุณภาพการปฏิบัติงานของภาครัฐใหสอดคลองกับพระราชกฤษฎีกาวาดวยหลักเกณฑ และวิธีการบริหารกิจการบานเมืองที่ดีพ.ศ. 2546•
เพื่อใหหนวยงานภาครัฐนําไปใชเปนแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการของหนวยงานสู ระดับมาตรฐานสากล•
เปนกรอบในการประเมินตนเองเพื่อพัฒนาองคกรและเปนบรรทัดฐานในการติดตามและประเมินผล การปฏิบัติงานของหนวยงานภาครัฐ องคประกอบของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ลักษณะสําคัญขององคกร เปนการอธิบายภาพรวมของสวนราชการสภาพแวดลอมในการปฏิบัติภารกิจความสัมพันธกับ หนวยงานอื่นในการปฏิบัติราชการ ความทาทายเชิงยุทธศาสตรและระบบปรับปรุงผลการดําเนินการ ซึ่งเปน แนวทางที่ครอบคลุมระบบการบริหารจัดการการดําเนินการขององคกรโดยรวม ลักษณะสําคัญขององคกร ประกอบดวย 2 หัวขอไดแก 1. ลักษณะองคกร 2. ความทาทายตอองคกร เกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐประกอบดวยเกณฑ 7 หมวดคือ หมวด 1 การนําองคกร ในหมวดการนําองคกรเปนการตรวจประเมินวาผูบริหารของสวนราชการดําเนินการอยางไรในเรื่อง วิสัยทัศน พันธกิจคานิยมเปาประสงคระยะสั้นและระยะยาวและความคาดหวังในผลการดําเนินการรวมถึงการให ความสําคัญกับผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสียทั้งหลาย การกระจายอํานาจการตัดสินใจการสรางนวัตกรรม และการเรียนรูในสวนราชการ รวมทั้งตรวจประเมินวา สวนราชการมีการกํากับดูแลตนเองที่ดีและดําเนินการ เกี่ยวกับความรับผิดชอบตอสาธารณะและชุมชนอยางไรหมวด 2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร ในหมวดของการวางแผนเชิงยุทธศาสตรและกลยุทธนี้เปนการตรวจประเมินวิธีการกําหนดเปาประสงค เชิงยุทธศาสตรและกลยุทธและแผนปฏิบัติราชการของสวนราชการ รวมทั้งการถายทอดเปาประสงคเชิง ยุทธศาสตรและกลยุทธรวมถึงแผนปฏิบัติราชการที่เลือกไวไปปฏิบัติและการวัดผลความกาวหนา หมวด 3 การใหความสําคัญกับผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย ในหมวดการใหความสําคัญกับผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย เปนการตรวจประเมินวา สวนราชการกําหนดความตองการความคาดหวัง และความนิยมชมชอบของผูรับบริการและผูมีสวนได สวนเสีย อยางไรรวมถึงสวนราชการมีการดําเนินการอยางไรในการสรางความสัมพันธกับผูรับบริการและผูมีสวนได สวนเสีย การกําหนดปจจัยที่สําคัญที่ทําใหผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสียมีความพึงพอใจ และนําไปสูการ กลาวถึงในทางที่ดี หมวด 4 การวัด การวิเคราะห และการจัดการความรู ในหมวดการวัดการวิเคราะหและการจัดการความรูนี้เปนการตรวจประเมินวาสวนราชการเลือก รวบรวมวิเคราะหจัดการและปรับปรุงขอมูลสารสนเทศและจัดการความรูอยางไร หมวด 5 การมุงเนนทรัพยากรบุคคล ในหมวดของการมุงเนนทรัพยากรบุคคลนี้เปนการตรวจประเมินวาระบบบริหารงานบุคคล และ ระบบการเรียนรูของบุคลากรและการสรางแรงจูงใจ ชวยใหบุคลากรพัฒนาตนเองและใชศักยภาพ อยางเต็มที่ เพื่อใหมุงไปในแนวทางเดียวกันกับเปาประสงคและแผนปฏิบัติการโดยรวมของสวนราชการอยางไรรวมทั้งตรวจ ประเมินความใสใจ การสรางและรักษาสภาพแวดลอมในการทํางาน สรางบรรยากาศที่เอื้อตอการปฏิบัติงานของ บุคลากรซึ่งจะนําไปสูผลการดําเนินการที่เปนเลิศและความเจริญกาวหนาของบุคลากรและสวนราชการ หมวด 6 การจัดการกระบวนการ ในหมวดการจัดการกระบวนการเปนการตรวจประเมินแงมุมที่สําคัญทั้งหมดของการจัดการ กระบวนการการใหบริการและกระบวนการอื่นที่สําคัญที่ชวยสรางคุณคาแกผูรับบริการ ผูมีสวนไดสวนเสียและ สวนราชการตลอดจนกระบวนการสนับสนุนที่สําคัญๆ หมวดนี้ครอบคลุมกระบวนการที่สําคัญและหนวยงาน ทั้งหมด หมวด 7 ผลลัพธการดําเนินการ ในหมวดผลลัพธการดําเนินการเปนการตรวจประเมินผลการดําเนินการและแนวโนมของสวน ราชการในมิติตางๆไดแกมิติดานประสิทธิผลตามพันธกิจ มิติดานคุณภาพการใหบริการมิติดานประสิทธิภาพ ของการปฏิบัติราชการและมิติดานการพัฒนาองคกรนอกจากนี้ยังตรวจประเมินผลการดําเนินการของสวนราชการ โดยเปรียบเทียบกับสวนราชการหรือองคกรอื่นที่มีภารกิจคลายคลึงกัน
ความเชื่อมโยงของเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐกับเครื่องมือของการบริหารจัดการภาครัฐอื่นๆ หมวด 1 การนําองคกร หมวด 2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร หมวด 3 การใหความสําคัญกับผูรับบริการและ ผูมีสวนไดสวนเสีย หมวด 4 การวัดการวิเคราะหและ การจัดการความรู หมวด 5 การมุงเนนทรัพยากรบุคคล หมวด 6 การจัดการกระบวนการ หมวด 7 ผลลัพธการดําเนินการ ระบบควบคุมภายใน นโยบายการกํากับดูแลองคการที่ดี Vision Mission Strategic เปาประสงค ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล พัฒนาองคกร คุณภาพ Knowledge Management e-government MIS แผนปฏิบัติราชการ 4 ป (แผนบริหารราชการแผนดิน) การบริหารความเสี่ยง Individual Scorecard Capacity Building การปรับกระบวนทัศน I am Ready แผนแมบททรัพยากรบุคคล 3-5 ป การวิเคราะห (Competency) การลดขั้นตอนและระยะเวลาการปฏิบัติงาน
Blueprint for Change Redesign Process
ภาพที่ 2 แสดงความเชื่อมโยงของระบบการจัดการกับเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ วงจรการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ PMQA Organization วงจรคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ 12 การดําเนินงาน ขององคกร ในปจจุบัน เปรียบเทียบกับ แนวทางและเกณฑ คุณภาพการบริหาร จัดการภาครัฐ ทราบวาองคกรมี โอกาสในการปรับปรุง การดําเนินงานในดานใดบาง วางแผนการพัฒนา และปรับปรุงองคกร ดําเนินการ ตามแผน 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 ภาพที่ 3 แสดงวงจรคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ
หลักการจัดการที่ดีโดยใชหลัก ADLI และ LeTCI หลัก ADLI ประกอบดวย • Approch -A คือมีวิธีการหรือแผนและระบบที่ชัดเจนที่มุงบรรลุผลองคกร • Deployment -D คือดําเนินการครอบคลุมทุกขั้นตอนตามแผนทุกหนวยงาน • Learning -L คือติดตามประเมินผลลัพธแลกเปลี่ยนเรียนรูและนําสูการปรับปรุง • Integration -I คือความสอดคลองระหวางแผนปฏิบัติวัดวิเคราะหปรับปรุงมุงสูเปาหมายองคกร ภาพที่ 4 แสดงวงจรการจัดการ 4 ขั้นตอน : ADLI หลัก LeTCLi ประกอบดวย • Level -Le คือผลการดําเนินงานในปจจุบันเปรียบเทียบกับเปาหมาย • Trend -T คือแนวโนมของผลการดําเนินการ • Comparison -C คือเปรียบเทียบกับองคกรอื่น • Linkage-Li คือความเชื่อมโยงกับตัวชี้วัดผลตางๆ ภาพที่ 5 แสดงระบบผลลัพธ 4 มิติ : LeTCLi
คําอธิบายและเกณฑการใหคะแนน หมวด 1 การนําองคการ รหัส แนวทางการดําเนินการ LD 1 สวนราชการ/ผูบริหารตองกําหนดทิศทางการทํางานที่ ชัดเจนในเรื่องวิสัยทัศนคานิยมเปาประสงคหรือผล การดําเนินการที่คาดหวังขององคการ (A) มีแนวทาง/วิธีการกําหนดทิศทางองคกรและ ชองทางในการสื่อสาร (D) บุคลากรรับรูและเขาใจทิศทางองคการและ นําไปใชได (L) ติดตามการกําหนด/สื่อสารและการปรับปรุง ทิศทางขององคกร (I) ทิศทางองคการมีความสอดคลองกับพันธกิจ ความตองการและความคาดหวัง LD 2 ผูบริหารมีการเพิ่มอํานาจในการตัดสินใจใหแก เจาหนาที่ระดับตางๆ (A) คําสั่ง/วิธีปฏิบัติ/แนวทางการมอบอํานาจการ ตัดสินใจ (D) รายงานผลการดําเนินการมอบอํานาจ (L) รายงานผลการติดตาม/ทบทวนการมอบอํานาจ (I) การมอบอํานาจสอดคลองตามพรบ.ระเบียบ บริหารราชการแผนดิน (ฉ.7) พ.ศ.2550 และพรฎ. วาดวยการมอบอํานาจพ.ศ.2550 LD 3 ผูบริหารตองสงเสริมใหมีกระบวนการและกิจกรรม การเรียนรูรวมกันภายในองคการ (A) แนวทางการสงเสริมกระบวนการและ กิจกรรมการเรียนรูเพื่อสรางความผูกพันภายใน องคการ (D) ตัวอยางกระบวนการ/กิจกรรมการเรียนรู (L) ผลการติดตามทบทวนแนวทางการจัด กิจกรรมการเรียนรู (I) กิจกรรมที่กําหนดตองเกิดการบูรณาการและ ความผูกพันในองคการ LD 4 สวนราชการ/ผูบริหารตองกําหนดตัวชี้วัดที่สําคัญและ มีระบบการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติราชการ (A) แนวทางการกําหนดตัวชี้วัดที่สําคัญจะ ประกอบดวยตัวชี้วัดการติดตามตามยุทธศาสตร/ การบรรลุพันธกิจหลัก/แผนงาน/โครงการรวมทั้ง แผนการประเมินผลการปฏิบัติงานและนําผลมา จัดลําดับความสําคัญ
รหัส แนวทางการดําเนินการ (D) ตัวชี้วัดที่สําคัญรายงานการประเมินผลและ การจัดลําดับความสําคัญ (L) /(I) ทบทวนปรับปรุงการกําหนดตัวชี้วัดและ แผนการประเมิน LD 5 สวนราชการ/ผูบริหารตองมีการกําหนดนโยบายการ กํากับดูแลองคการที่ดี (A) แนวทางการจัดทํา/ชองทางการสื่อสาร นโยบายการกํากับดูแลองคการที่ดีและมีการ จัดทําแผนปฏิบัติการประจําป (D) แสดงผลการดําเนินการตามแผน (L) ติดตามประเมินผลการดําเนินมาตรการ/ โครงการและรายงานผลใหผูบริหารรับทราบ (I) นโยบายการกํากับฯสอดคลองเชื่อมโยงกับ วิสัยทัศนพันธกิจคานิยมขององคการและหลัก ธรรมาภิบาล LD 6 สวนราชการจัดใหมีระบบการควบคุมภายในและการ บริหารความเสี่ยงที่ดี (A) แนวทางการควบคุมภายในและบริหารความ เสี่ยง (D) รายงานการควบคุมภายในตามระเบียบคตง. วาดวยการกําหนดมาตรฐานการควบคุมภายใน พ.ศ.2544 ขอ 6 (L) รายงานผลการปรับปรุงการควบคุมภายใน ตามแบบปอ.3 (I) ระบบการควบคุมภายในสอดคลองกับ แนวทางของคตง. LD 7 สวนราชการ/ผูบริหารกําหนดใหมีมาตรการจัดการ ผลกระทบทางลบที่เกิดขึ้นตอสังคม (A) มาตรการจัดการผลกระทบทางลบ (D) รายงานผลการจัดการผลกระทบทางลบ (L) ทบทวนวิธีการในการจัดการผลกระทบทางลบ (I) มาตรการจัดการผลกระทบทางลบตอง สอดคลองกับพันธกิจขององคการ
หมวด 2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร รหัส แนวทางการดําเนินการ SP 1 สวนราชการตองกําหนดขั้นตอน/กิจกรรมกรอบเวลา และการระบุผูรับผิดชอบอยางชัดเจนในการจัดทํา แผนปฏิบัติราชการ 4 ปและแผนปฏิบัติราชการประจําป (A) จัดทําแผนปฏิบัติราชการ 4 ปและ แผนปฏิบัติราชการประจําปเปนลายลักษณ อักษร (D) ถายทอดคาเปาหมายระหวางแผนการ บริหารราชการแผนดินแผนของกระทรวงและ กลุมภารกิจแผน 4 ปและแผนประจําป (L) แสดงใหเห็นการปรับปรุงกระบวนการ จัดทําแผนปฏิบัติราชการและการนําไปปฏิบัติ (I) สอดคลองกับลักษณะสําคัญขององคกรป 2552 ที่วากลยุทธตองครอบคลุมดานพันธกิจ ปฏิบัติการและทรัพยากรบุคคลรวมถึงการ ตอบสนองความตองการของผูรับบริการ SP 2 มีการนําปจจัยทั้งภายในและภายนอกมาใชวิเคราะหการ จัดทําแผนปฏิบัติราชการ (A) มีกระบวนการรวบรวมขอมูลและวิเคราะห แตละประเภทขอมูล (D) แสดงปจจัยภายในและภายนอกการ รวบรวมและวิเคราะหขอมูลและสารสนเทศ (L) แสดงการปรับเปลี่ยน/เพิ่มเติมปจจัย ประกอบการวางแผน (I) สามารถการจัดทําแผนปฏิบัติราชการที่ วิเคราะหความเสี่ยงดานการเงินสังคม จริยธรรมฯลฯที่ใชในการทําแผนธรรมาภิบาล หรือนโยบายการกํากับดูแลองคการที่ดี SP 3 สวนราชการตองวางแผนกลยุทธดานการบริหาร ทรัพยากรบุคคลใหสอดคลองกับแผนปฏิบัติราชการ 4 ป และแผนปฏิบัติราชการประจําป (A) มีแผนกลยุทธดานการบริหารทรัพยากรบุคคล (L)/ (I) ทบทวนแผนกลยุทธดานการบริหาร ทรัพยากรบุคคลใหสอดคลองกับแผนปฏิบัติ ราชการ 4 ปและแผนปฏิบัติราชการประจําป SP4 ผูบริหารตองมีการสื่อสารและทําความเขาใจเรื่อง ยุทธศาสตรและการนําไปปฏิบัติไปยังบุคลากรที่ เกี่ยวของ (A) แสดงวิธีการหรือชองทางการสื่อสารและ สรางความเขาใจ (D) การสื่อสารและสรางความเขาใจครอบคลุม ประเด็น
รหัส แนวทางการดําเนินการ (L) แสดงวิธีการหรือชองทางการแลกเปลี่ยน เรียนรูแลกเปลี่ยนประสบการณการทํางานและ แสดงกิจกรรมที่นําไปปฏิบัติ SP 5 สวนราชการมีการถายทอดตัวชี้วัดและเปาหมายระดับ องคการสูระดับหนวยงาน(สํานัก/กอง) (A) ทําแผนที่ยุทธศาสตรระดับองคการและมี กรอบ/แนวทาง/วิธีการติดตาม/รายงานผลการ ประเมินผลการปฏิบัติราชการทุกระดับ (D) มีการดําเนินการตามแผน/การสื่อสาร/ ขอตกลงฯที่เปนลายลักษณอักษร/ติดตาม ความกาวหนาและรายงานผล/สรุปประเมินผล การปฏิบัติราชการประจําป (L) สรุปบทเรียนการติดตามความกาวหนาและ รายงานสรุปผลการดําเนินการประจําปรวมถึง ขอเสนอแนะเพื่อปรับปรุงการปฏิบัติงาน (I) มีการเชื่อมโยงผลการประเมินตามขอตกลง ในการปฏิบัติงาน SP 6 สวนราชการตองจัดทํารายละเอียดโครงการเพื่อใช ติดตามผลการดําเนินงาน (A) จัดทํารายละเอียดของแผนงาน/โครงการที่ ประกอบดวยระยะเวลาผูรับผิดชอบและ จัดสรรงบประมาณและทรัพยากรอื่นๆ (D) แสดงความสําเร็จของการดําเนินการตาม แผน/โครงการและการติดตามผลตาม แผนปฏิบัติราชการ 4 ปและแผนปฏิบัติราชการ ประจําป SP 7 สวนราชการตองวิเคราะหและจัดทําแผนบริหารความ เสี่ยงตามมาตรฐาน COSO (A) แสดงเหตุผล/วิธีการหลักเกณฑการคัดเลือก แผนงาน/โครงการอยางนอยประเด็น ยุทธศาสตรละ 1 แผนงาน/โครงการและ วิเคราะหความเสี่ยงตามมาตรฐาน COSO มีแผน บริหารความเสี่ยงที่สอดคลองกับผลการ วิเคราะหและมีตัวชี้วัดความสําเร็จของเปาหมาย (D) ดําเนินการตามแผนบริหารความเสี่ยงและ แสดงวิธีการหรือชองทางการสื่อสารทําความ เขาใจใหผูที่เกี่ยวของ
รหัส แนวทางการดําเนินการ
(L) รายงานความกาวหนาของแผนบริหารความ เสี่ยงตอผูบริหารอยางนอย 2 ไตรมาสและจัดทํา รายงานสรุปผลการดําเนินงานที่แสดงผลสําเร็จ ทั้งกอนและหลังดําเนินการตามแผนฯ
หมวด 3 การใหความสําคัญกับผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย รหัส แนวทางการดําเนินการ CS 1 สวนราชการมีการกําหนดกลุมผูรับบริการและผูมีสวน ไดสวนเสียตามพันธกิจ (A) กําหนดกลุมผูรับบริการและผูมีสวนไดสวน เสียตามพันธกิจ (I) การกําหนดกลุมสามารถตอบสนองความ ตองการของผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย CS 2 สวนราชการมีชองทางการรับฟงความตองการของ ผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย (A) มีชองทางการรับฟงและเรียนรูความ ตองการของผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย (D)/(I) นําขอมูลที่ไดจากชองทางตางๆมา ปรับปรุงการทํางาน 1 กระบวนงานหรือ 1 โครงการ CS 3 มีระบบที่ชัดเจนในการรวบรวมและจัดการขอรองเรียน/ ขอเสนอแนะ/ขอคิดเห็น/คําชมเชย (A) มีระบบในการรวบรวมขอรองเรียน/ ขอเสนอแนะ/ขอคิดเห็น/คําชมเชย (D) มีการระบุชื่อผูรับผิดชอบ/กลุมงานที่เปน ผูรับผิดชอบเกี่ยวกับขอรองเรียน/ขอเสนอแนะ/ ขอคิดเห็น/คําชมเชย (L) มีระบบและผูรับผิดชอบการติดตามและ ประเมินผลคุณภาพการใหบริการและมีการ กําหนดตัวชี้วัดเปาหมาย (I) ระบุตัวอยางที่นําขอรองเรียน/ขอเสนอแนะ/ ขอคิดเห็น/คําชมเชยมาปรับปรุงคุณภาพ CS 4 สรางเครือขายและจัดกิจกรรมเพื่อสรางความสัมพันธกับ ผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย (A) มีขอมูลของผูรับบริการและผูมีสวนไดสวน เสียที่เปนเครือขายและมีชองทางการติดตอ อยางนอย 2 ชองทาง (D)/(I) มีกิจกรรมการสรางความสัมพันธกับ ผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย CS 5 เปดโอกาสใหประชาชนเขามามีสวนรวมในการบริหาร ราชการผานกระบวนการหรือกิจกรรมตางๆ (A) แสดงระบบหรือวิธีการสงเสริมการมีสวน รวมของประชาชนและเปดชองทางใหแสดง ความคิดเห็น (D) มีชองทางการใหขอมูล/การรับฟงความ คิดเห็นและขอเสนอแนะขาวสารอยางนอย 3
รหัส แนวทางการดําเนินการ ชองทางและทํารายงานสรุปความคิดเห็นและ ขอเสนอแนะเสนอหัวหนาสวนราชการอยาง นอยปละ 1 ครั้ง (L) มีการรายงานหรือเผยแพรผลการดําเนินงาน ใหประชาชนหรือผูมีสวนไดสวนเสียที่เกี่ยวของ (I) มีกรอบแนวคิด/แนวทาง/แผนการสงเสริม การมีสวนรวมของประชาชนไปสูระดับที่สูงขึ้น CS 6 การวัดความพึงพอใจและไมพึงพอใจของผูรับบริการ และผูมีสวนไดสวนเสียเพื่อนําผลไปปรับปรุง (A)/(D) หลักฐานการวัดความพึงพอใจและ ความไมพึงพอใจของผูรับบริการและผูมีสวนได สวนเสีย (L)/(I) นําผลความพึงพอใจและความไมพึง พอใจไปปรับปรุงการใหบริการ CS 7 กําหนดมาตรฐานการใหบริการมีระยะเวลาแลวเสร็จ ของงานและมีการจัดทําแผนภูมิหรือคูมือการติดตอ ราชการรวมทั้งจัดทําคูมือการทํางานของบุคลากร (A)/(D)/(I) ตัวอยางมาตรฐานหรือวิธีการ ใหบริการที่จัดทําไวจัดทําและประกาศให ประชาชนทราบ
หมวด 4 การวัด การวิเคราะห และการจัดการความรู รหัส แนวทางการดําเนินการ IT 1 มีระบบฐานขอมูลผลการดําเนินงานตามแผนยุทธศาสตร แผนปฏิบัติราชการและตัวชี้วัดตามคํารับรองการปฏิบัติ ราชการ (A) แสดงการวิเคราะหขอมูล/ทบทวน ฐานขอมูล/แนวทางการคัดเลือกขอมูลมาจัดทํา ฐานขอมูลใหมอยางนอยยุทธศาสตรละ 1 ฐานขอมูล/ปรับปรุงฐานขอมูลเดิม (D) แสดงฐานขอมูลที่ไดพัฒนาและทําการ ปรับปรุงในป 2553 รวมทั้งแสดงผลการ ดําเนินงานของตัวชี้วัดตามคํารับรองการปฏิบัติ ราชการประจําปพ.ศ.2549-2553 IT 2 มีฐานขอมูลเพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานของ กระบวนการที่สรางคุณคาไมนอยกวา 4 กระบวนการ (A) แสดงการวิเคราะหขอมูลในกระบวนการ สรางคุณคา/ทบทวนฐานขอมูลในปงบประมาณ พ.ศ.2551-2552/แนวทางการคัดเลือกขอมูลที่จํา เปนมาทําฐานขอมูลใหมหรือปรับปรุง ฐานขอมูลเดิมอยางนอยกระบวนการละ 1 ฐานขอมูล (D) แสดงฐานขอมูลที่ไดพัฒนาและทําการ ปรับปรุงในป 2553 IT 3 มีฐานขอมูลเพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานของ กระบวนการสนับสนุนอยางนอย 2 กระบวนการ (A) แสดงการวิเคราะหขอมูลในกระบวนการ สนับสนุน/ทบทวนฐานขอมูลในปงบประมาณ พ.ศ.2551-2552/แนวทางการคัดเลือกขอมูลที่จํา เปนมาทําฐานขอมูลใหมหรือปรับปรุง ฐานขอมูลเดิมอยางนอยกระบวนการละ 1 ฐานขอมูล (D) แสดงฐานขอมูลที่ไดพัฒนาและทําการ ปรับปรุงในป 2553 IT 4 มีระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อใหประชาชนเขาถึง ขอมูลขาวสาร (A) วิเคราะหขอมูลที่จําเปนหรือความรู/ วิเคราะหงานบริการ/ทบทวนขอมูลที่จําเปนหรือ ความรู/ทบทวนงานบริการที่เกี่ยวของของสวน ราชการและคัดเลือกขอมูลมาจัดทําการคนหา ใหม/คัดเลือกงานบริการมาจัดทําใหมอยางนอย
รหัส แนวทางการดําเนินการ 1 ขอมูลและ 1 งานบริการ(ตามลําดับ) รวมถึง การปรับปรุงระบบสืบคนขอมูลเดิมและ ปรับปรุงงานบริการเดิม (D) แสดงการดําเนินการตามพรบ.ขอมูลขาวสาร ของราชการพ.ศ.2540/แสดงการใหบริการ สืบคนขอมูล/แสดงงานบริการผานระบบ เทคโนโลยีสารสนเทศป 2553/แสดงงานบริการ ที่ไดปรับปรุงป 2553 IT 5 มีระบบการติดตามเฝาระวังและเตือนภัยเชนการจัดตั้ง หองปฏิบัติการ (Operation Room, War Room)
(A) แสดงระบบการติดตามเฝาระวังและเตือน ภัยรวมถึงขอมูลความถี่และความเสียหายของ ภัยที่เคยเกิดขึ้น (D) แสดงการรายงานหรือนําเสนอขอมูลให ผูบริหารผานระบบสารสนเทศหรือระบบ สารสนเทศทางภูมิศาสตร (L) แสดงรายละเอียดการปรับปรุงระบบติดตาม เฝาระวังและเตือนภัย IT 6 มีระบบบริหารความเสี่ยงของระบบฐานขอมูลและ สารสนเทศ (A) แสดงการทบทวนนโยบายความมั่นคง/ผล การจัดทํานโยบายฯเปนลายลักษณอักษร/ผลการ กําหนดหนาที่ความรับผิดชอบของขาราชการ ดานความมั่นคงปลอดภัยสําหรับสารสนเทศ องคการ/แสดงระบบสารสนเทศทั้งหมดใน องคการ/ระบบรักษาความมั่นคงและปลอดภัย ของระบบฐานขอมูลสารสนเทศ/แสดง รายละเอียดแผนแกไขปญหาสถานการณความ ไมแนนอนและภัยพิบัติที่เกิดขึ้นกับฐานขอมูล และสารสนเทศ (D) แสดงผลการปฏิบัติตามแผนแกไขปญหา ที่เกิดกับระบบฐานขอมูลและสารสนเทศและ แสดงAccess Rights อยางนอย 1 ระบบ
รหัส แนวทางการดําเนินการ IT 7 จัดทําแผนการจัดการความรูและนําแผนไปปฏิบัติ (A) แสดงแผนการจัดการความรูอยางนอย 3 องคความรู (D) รายงานผลการดําเนินกิจกรรมตามแผน จัดการความรูครบทุกกิจกรรมมีกลุมเปาหมาย ไมนอยกวารอยละ 90 ในทุกกิจกรรมการ แลกเปลี่ยนเรียนรู
หมวด 5 การมุงเนนทรัพยากรบุคคล รหัส แนวทางการดําเนินการ HR 1 กําหนดวิเคราะหและปรับปรุงปจจัยที่มีผลตอความ ผาสุกและความพึงพอใจของบุคลากร (A) มีกระบวนการกําหนดปจจัยที่มีผลตอความ ผาสุกความพึงพอใจของบุคลากร (D) ดําเนินการตามแผนการสรางความผาสุกและ ความพึงพอใจของบุคลากร (L) มีระบบประเมินความผาสุกความพึงพอใจและ สรางแรงจูงใจของบุคลากร HR 2 มีระบบประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากรที่มี ประสิทธิผลและเปนธรรม (A) มีระบบการประเมินผลการปฏิบัติงานของ บุคลากรทั่วทั้งองคกร (D)บุคลากรทั่วทั้งองคกรไดรับการประเมิน และแจงผลการปฏิบัติงาน (I)จัดสรรแรงจูงใจเชื่อมโยงกับการ ประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคลากร HR 3 ดําเนินการตามแผนกลยุทธการบริหารทรัพยากรบุคคล ใน SP 3 (A) มีแผนกลยุทธ/แผนปฏิบัติการ/แผนพัฒนาขีด สมรรถนะการบริหารทรัพยากรบุคคลป 2553 (D) รายงานผลการดําเนินการตามแผนปฏิบัติการ การบริหารทรัพยากรบุคคลป 2553 (L) สํารวจความพึงพอใจของบุคลากรที่มีตอการ พัฒนาบุคลากร (I) การพัฒนาบุคลากรสอดคลองกับแผนพัฒนา บุคลากร HR 4 มีระบบประกันคุณภาพของการฝกอบรมและประเมิน ประสิทธิผลและความคุมคา (A) มีหลักเกณฑการประกันคุณภาพของการ ฝกอบรม (D) นําหลักเกณฑไปใชในการจัดฝกอบรม (L)ประเมินประสิทธิผลการพัฒนา/ฝกอบรมบุคลากร HR 5 สรางแผนความกาวหนาในสายงานใหแกบุคลากร (A) มีแผนการสรางความกาวหนาของบุคลากร (D) ดําเนินการตามแผนการสรางความกาวหนาของ บุคลากร (L) ประเมินผลการดําเนินการตามแผนตาม แผนการสรางความกาวหนาของบุคลากร
หมวด 6 การจัดการกระบวนการ รหัส แนวทางการดําเนินการ PM 1 กําหนดกระบวนการที่สรางคุณคาจากยุทธศาสตรพันธกิจ และความตองการของผูรับบริการและผูมีสวนไดสวน เสีย (A) แสดงวิธีการกําหนดกระบวนการสราง คุณคาจากยุทธศาสตรพันธกิจและความ ตองการของผูรับบริการและผูมีสวนไดสวนเสีย PM 2 จัดทําขอกําหนดของกระบวนการสรางคุณคาจากความ ตองการของผูรับบริการผูมีสวนไดสวนเสียขอกําหนด ดานกฎหมายและขอกําหนดที่ชวยวัด/ปรับปรุงผลการ ดําเนินงาน (A) จัดทําขอกําหนดที่สําคัญของกระบวนการ สรางคุณคาจากความตองการของผูรับบริการ ผูมีสวนไดสวนเสียขอกําหนดดานกฎหมาย ประสิทธิภาพของกระบวนการและความคุมคา และลดตนทุน (D) นําขอกําหนดของกระบวนการไปปฏิบัติ กําหนดตัวชี้วัดกระบวนการสรางคุณคา (L) ติดตามผลของตัวชี้วัดของกระบวนการ เพื่อนํามาปรับปรุง PM 3 ออกแบบกระบวนการจากขอกําหนดที่สําคัญใน PM 2 (A) แสดงขอกําหนดที่สําคัญและออกแบบ กระบวนการสรางคุณคาอยางนอย 2 ปจจัย (D) สื่อสารสรางความเขาใจกับผูที่เกี่ยวของของ การออกแบบกระบวนการและนําไปปฏิบัติ (L) ตรวจสอบกระบวนการที่สรางคุณคาเพื่อหา จุดที่ควรปรับปรุง PM 4 มีระบบรองรับภาวะฉุกเฉินที่อาจเกิดขึ้นและสงผล กระทบตอการจัดการกระบวนการ (A) แสดงแผนสํารองฉุกเฉินเพื่อปองกัน ผลกระทบกับการจัดการกระบวนการ (D) สื่อสารใหผูที่เกี่ยวของในแผนสํารอง ฉุกเฉินรับทราบ (L) ทบทวนปรับปรุงแผนสํารองฉุกเฉิน (I) แสดงความเชื่อมโยงของระบบรองรับภาวะ ฉุกเฉิน PM 5 กําหนดมาตรฐานการปฏิบัติงานของกระบวนการที่สราง คุณคาและกระบวนการสนับสนุน (A) แสดงรายชื่อกระบวนการที่สรางคุณคาและ กระบวนการสนับสนุน/คัดเลือกระบวนการที่ สรางคุณคาและกระบวนการสนับสนุนไมนอย กวา 50% มาจัดทํามาตรฐานการปฏิบัติงาน
รหัส แนวทางการดําเนินการ (D) แสดงวิธีการ/เผยแพร/จัดทําคูมือ/การมี ระบบติดตามการนํามาตรฐานการปฏิบัติงานไป ปฏิบัติ (L)มีการแลกเปลี่ยนเรียนรูประสบการณ ทํางาน (I) พัฒนาบุคลากรเพื่อเพิ่มพูนประสิทธิภาพการ ปฏิบัติงานหรือมีระบบตางๆที่สนับสนุนการ ปฏิบัติงาน PM 6 ปรับปรุงกระบวนการที่สรางคุณคาและกระบวนการ สนับสนุนเพื่อปองกันขอผิดพลาดการทํางานซ้ําและ ความสูญเสีย (A) แนวทาง/วิธีการการปรับปรุงกระบวนการ และปองกันไมใหเกิดขอผิดพลาดการทํางานซ้ํา และลดการสูญเสีย (D) วิธีการสื่อสารมาตรฐานการปฏิบัติงานให บุคลากรที่เกี่ยวของทราบเชนการประชุม บันทึกเวียนรวมทั้งกิจกรรม/โครงการในการ ปรับปรุงกระบวนการ (L) หลักฐานการทบทวนกระบวนการเชนการ ประชุมคณะทํางานจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยน เรียนรู
หมวด 7 ผลลัพธการดําเนินการ รหัส แนวทางการดําเนินการ มิติดานประสิทธิผล RM 1 รอยละเฉลี่ยถวงน้ําหนักความสําเร็จของผลสัมฤทธิ์ของ มาตรการ/โครงการตามนโยบายการกํากับดูแลองคการที่ดี (อยางนอยดานละ 1 มาตรการ/โครงการ) วัดความสําเร็จของตัวชี้วัดของมาตรการ/ โครงการตามนโยบายการกํากับดูแลองคการที่ดี ซึ่งเปนผลตาม LD 5 มิติดานคุณภาพการใหบริการ RM 2 รอยละเฉลี่ยถวงน้ําหนักความสําเร็จของเปาหมายของ โครงการตามแผนบริหารความเสี่ยง วัดความสําเร็จของผลลัพธผลผลิตของทุก โครงการที่นํามาบริหารจัดการความเสี่ยงของ โครงการซึ่งเปนผลตาม SP 7 มิติดานประสิทธิภาพของการปฏิบัติราชการ RM 3 รอยละความสําเร็จของผลสัมฤทธิ์ของการดําเนินการ/ โครงการที่เปดโอกาสใหประชาชนเขามามีสวนรวมใน การบริหารราชการ พิจารณารอยละความสําเร็จของผลสัมฤทธิ์การ ดําเนินการ/โครงการที่เปดโอกาสใหประชาชน มีสวนรวมพิจารณาจากเกณฑ PMQA ระดับพื้นฐานหมวด 3 (CS5) RM 4.1 รอยละความพึงพอใจของประชาชนที่มีตอการเปดเผย ขอมูลขาวสารตามพ.ร.บ.ขอมูลขาวสารของราชการ พ.ศ.2540 วัดความพึงพอใจของประชาชนที่มีตอการ เปดเผยขอมูลขาวสารตามพรบ.ขอมูลขาวสาร ของราชการพ.ศ.2540 RM 4.2 ระดับความสําเร็จของการบูรณาการขอมูลสถิติภาครัฐ (statXchange) ระดับ 1 : ทบทวนรายการขอมูลสถิติสําคัญ ระดับ 2 : ดําเนินการปรับปรุงขอมูลสถิติสําคัญ ระดับ 3 : ขอมูลสถิติที่สําคัญของหนวยงาน ครบถวนถูกตองเปนปจจุบันคิดเปนรอยละ 70 ระดับ 4 : ขอมูลสถิติที่สําคัญของหนวยงาน ครบถวนถูกตองเปนปจจุบันคิดเปนรอยละ 75 ระดับ 5 : ขอมูลสถิติที่สําคัญของหนวยงาน ครบถวนถูกตองเปนปจจุบันคิดเปนรอยละ80 RM 4.3 รอยละเฉลี่ยถวงน้ําหนักความสําเร็จจากผลสัมฤทธิ์ของ การดําเนินการตามแผนการจัดการความรูอยางนอย 3 องคความรู พิจารณาดําเนินการตาม RM 4.3 โดยยึดตาม เกณฑ PMQA ระดับพื้นฐานหมวด 4 (IT7) และ เลือกองคความรูที่จําเปนในประเด็นยุทธศาสตร อยางนอย 3 องคความรู (ประเด็นยุทธศาสตรละ 1 องคความรู)
รหัส แนวทางการดําเนินการ มิติดานการพัฒนาองคกร RM 5 รอยละของบุคลากรที่ไดรับการพัฒนาขีดสมรรถนะตาม แผนพัฒนาขีดสมรรถนะของบุคลากรหรือแผนพัฒนา บุคลากร ตัวชี้วัดของการเรียนรูและพัฒนาบุคลากรนําผล จากหมวด 5 หัวขอ 5.2 กการเรียนรูของ บุคลากรและการสรางแรงจูงใจมาแสดง พิจารณาจากรอยละของบุคลากรที่ไดรับการ พัฒนาขีดสมรรถนะตามแผนพัฒนาขีด สมรรถนะของบุคลากรหรือแผนพัฒนาบุคลากร RM 6 จํานวนกระบวนการที่ไดรับการปรับปรุงใหผล ดําเนินการดีขึ้น จํานวนของกระบวนการที่ไดรับการปรับปรุงให ดีขึ้นและตองแสดงผลการดําเนินงานที่ดีขึ้น ของกระบวนการเชนลดระยะเวลาลดคาใชจาย
เกณฑการใหคะแนนระดับความสําเร็จของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ตัวชี้วัด น้ําหนักรอยละ (Wi) 11.1 ระดับความสําเร็จของการดําเนินการตามแผนพัฒนาองคการ 11.1.1 รอยละของการผานเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐระดับพื้นฐาน (วัดกระบวนการ) หมวดบังคับ (หมวด 4) 4 หมวดสมัครใจ (หมวด 6) 4 11.1.2 ระดับความสําเร็จของรอยละเฉลี่ยถวงน้ําหนักในการบรรลุเปาหมายความสําเร็จของผลลัพธ ในการดําเนินการตามแผนพัฒนาองคการ หมวดบังคับ (หมวด 4) 1 หมวดสมัครใจ (หมวด 6) 1 11.1.3 รอยละของการผานเกณฑคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐระดับพื้นฐานในหมวดที่สวน ราชการดําเนินการไมผานเกณฑฯในปงบประมาณพ.ศ.2552 หมวดบังคับ (หมวด 2) 1 หมวดสมัครใจ (หมวด 1)* 1 11.2 ระดับความสําเร็จของรอยละเฉลี่ยถวงน้ําหนักในการบรรลุเปาหมายความสําเร็จของผลลัพธ การดําเนินการของสวนราชการ (หมวด 7) 4 11.3 ระดับความสําเร็จเฉลี่ยถวงน้ําหนักของการจัดทําแผนพัฒนาองคการปงบประมาณ พ.ศ.2544 1.ความครบถวนของการจัดทํารายงานลักษณะสําคัญขององคกร (15 คําถาม) 1 2.ความครบถวนของการจัดทํารายงานการประเมินองคกรดวยตนเองหมวด 1-7 ตามเกณฑ คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐระดับพื้นฐาน 1 3.ความครบถวนของแผนพัฒนาองคการประจําปงบประมาณพ.ศ.2554 2 คะแนนรวม 20 (∑Wi) หมายเหตุ *หมวดสมัครใจ (หมวด 1) : สป.กษ.ไมตองจัดทําแผนซอม เนื่องจากผานเกณฑทั้งหมด จึงไดคะแนน โดยปริยาย